Zo trof ik in het onvolprezen recent geïntroduceerde geschrift Retailtrends het begrip ‘mindset’, dat door trendanalist (sic) Christine Boland wordt omschreven als ‘een reflectie van de tijdgeest en nauw samenhangend met stromingen in het consumentengedrag’. Een frappante overeenkomst met de definitie van het begrip ‘trend’ zoals die mij bekend is. Maar ach, wat zou ik daar semantisch zitten haarkloven! Veel interessanter is de boodschap die zij te melden heeft en de vier belangrijke onderstromen die zij constateert onder Bep en Arie Consument. Boland onderscheidt de volgende mindsets, te weten Stil, Nostalgisch, Speels en Extreem.

De mindset Extreem reageert op de verharding in de wereld. Ontwikkelingen en gebeurtenissen buitelen over elkaar heen. Stelling nemen, grenzen aftasten en shockeren, zeg maar ‘de vlucht naar voren’ helpen om normen en waarden steeds opnieuw te definiëren. Dat uit zich in het experimenteren met materiaal, prints van leuzen, meningen en ongebruikelijke ontwerpen.

Een ‘blijvertje’ is de mindset Nostalgisch, die we al een tijd kennen. In het huidige turbulente tijdsgewricht waarin alles onmiddellijk beschikbaar is en overzicht onmogelijk lijkt, verlangen we terug naar de (al dan niet vermeende) overzichtelijke wereld van het verleden. Verfilmingen van kinderboeken en oude televisieseries, maar ook de hele retrotrend in mode en muziek vallen hier onder. Denk ook aan de herleefde belangstelling voor streektalen en folklore.

Niets is schaarser dan stilte in onze moderne wereld, wat de vierde mindset Stil verklaart. Er is een chronische behoefte aan stilte, rust en leegte. Stilte is cool. Letterlijk in meditatie en het zoeken naar zingeving. Figuurlijk in strakke, eenvoudige ontwerpen en in de luxe van ruimte en vrijheid.

In reactie op de harde wereld die op ons afkomt is er ook de trend Speels. Het vieren van de lulligheid (camp) was er een voorbode van. Kinderlijke ontwerpen, volwassen kerels met Mickey-Mouseprints op hun das, maar ook het zwelgen in betoverde werelden in films als The Lord of the Rings en Harry Potter, of de terugkeer van Popart. Deze mindset verklaart ook de vervagende grens tussen ‘hoge’ en ‘lage’ kunst. Denk in dit verband aan actualiteitenrubriek Nova die een aantal malen was gewijd aan het verscheiden van André Hazes, hetgeen tien jaar geleden ondenkbaar was geweest..

Volgens Boland kan elke inkoper in de modewereld de relevantie van zijn of haar collectie toetsen door zich af te vragen in hoeverre deze stil, extreem, speels of nostalgisch deze is. Maar ook buiten de mode kunnende mindsets houvast bieden. In de schrale woestenij van het huidige consumentenlandschap is dat nooit weg...

Ward de Moor
Senior communicatieadviseur
Communicatiebureau Synergie, Utrecht
ward@communicatiebureau.nl
www.franchisecommunicatie.nl